Sigarada yeni dönem kapıda! 2015 sonrası doğanlara ömür boyu yasak gündemde

Sağlık Bakanlığı’nın yeni tütün düzenlemesi için yürüttüğü çalışmalarda dikkat çeken öneriler ortaya çıktı.
2015 sonrası doğanlara hayat boyu tütün ürünü satışının ve kullanımının yasaklanması, lokantaların açık alanlarında sigara yasağı, “slim” sigaraların kaldırılması ve 18 yaş altına yönelik daha sıkı kimlik kontrolü gündemde. Teklifin ekim ayında TBMM’ye sunulması bekleniyor.
Türkiye’de tütün ürünlerinin kullanımına ilişkin kuralların yeniden şekillenmesini sağlayabilecek yeni bir düzenleme için hazırlıklar sürüyor.
Sağlık Bakanlığı’nın yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı belirtilen kanun teklifinde, özellikle çocuk ve gençleri tütün ürünlerinden uzak tutmaya yönelik kapsamlı düzenlemeler hazırlanıyor.
Çalışmalarda yer alan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, hazırlık aşamasındaki düzenlemeye ilişkin önemli bilgiler verdi.
EN DİKKAT ÇEKEN MADDE: 2015 SONRASI DOĞANLAR
Hazırlanan taslaktaki en dikkat çekici önerilerden biri, 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğanlara tütün ürünlerinin satışının ve kullanımının hayat boyu yasaklanması.
Bu sistemin hayata geçirilmesi halinde belirlenen tarihten sonra doğan kişiler, ilerleyen yaşlarında da tütün ürünlerini yasal olarak satın alamayacak ve kullanamayacak.
Düzenlemenin temel gerekçesinin çocukların ve gençlerin tütün ürünleriyle tanışmasını önlemek olduğu belirtiliyor.
Ancak kritik ayrıntı şu:
Bu yasak henüz yürürlükte değil.
Söz konusu uygulama, Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı ve TBMM’ye sunulması planlanan kanun teklifinde değerlendirilen öneriler arasında bulunuyor.
LOKANTALARIN AÇIK ALANLARI DA GÜNDEMDE
Yeni düzenleme yalnızca sigara satışını değil, kullanım alanlarını da değiştirebilir.
Taslakta lokantaların açık ve kapalı bölümlerinde sigara içilmesinin yasaklanması öngörülüyor.
Park, bahçe ve kamu binalarının bahçeleri gibi alanlarda ise sigara içmek isteyenler için dışarıdan görünmeyecek şekilde özel alanlar oluşturulması planlanıyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde özellikle restoran, kafe ve benzeri işletmelerin açık alanlarındaki mevcut uygulamaların yeniden düzenlenmesi söz konusu olabilecek.
“SLİM” SİGARALAR TARİHE Mİ KARIŞACAK?
Tütün ürünlerinin sunum biçiminde de değişiklik gündemde.
Taslakta standart paket uygulamasına geçilmesi planlanırken, ince yapısıyla bilinen “slim” sigaraların da piyasadan kaldırılması öngörülüyor.
Prof. Dr. Ergüder, bu düzenlemenin özellikle kadınlara yönelik tütün ürünlerinin pazarlanmasının önüne geçilmesi amacıyla değerlendirildiğini belirtti.
18 YAŞ ALTINA SATIŞTA KİMLİK KONTROLÜ SIKIlaşıyor
Çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine ulaşmasını önlemek amacıyla satış noktalarında kimlik doğrulama sisteminin de güçlendirilmesi planlanıyor.
Özellikle kredi kartıyla yapılan alışverişlerde yaş kontrolünün daha etkin hale getirilmesine yönelik bir sistem üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.
Böylece 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine erişiminin daha sıkı şekilde kontrol edilmesi hedefleniyor.
SATIŞLAR 13 YILDA NEREYE GELDİ?
Yeni düzenleme hazırlığında Türkiye’deki sigara satışlarına ilişkin rakamlar da dikkat çekiyor.
Prof. Dr. Ergüder’in aktardığı verilere göre;
2012: Yaklaşık 91 bin ton / 4,5 milyar paket
2025: Yaklaşık 160 bin ton / 8 milyar paket
Veriler, söz konusu dönemde sigara satışlarında önemli bir artış yaşandığını gösteriyor.
GÖZLER EKİM AYINDA TBMM’DE
Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı düzenlemenin ekim ayında TBMM’ye sunulmasının öngörüldüğü belirtildi.
Hazırlık sürecinde akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının da çeşitli saha çalışmaları yürüttüğü ifade ediliyor.
Ancak teklifin Meclis’e sunulması, komisyonlarda görüşülmesi ve Genel Kurul aşamasına gelmesi sırasında maddelerde değişiklik yapılabilir.
Bu nedenle 2015 sonrası doğanlara ömür boyu tütün yasağı, lokantaların açık alanlarına ilişkin yasak ve “slim” sigaraların kaldırılması gibi başlıklar henüz kesinleşmiş ve yürürlüğe girmiş düzenlemeler değil.
Türkiye’de tütün kullanımına ilişkin yeni dönemin çerçevesi, kanun teklifinin TBMM’ye sunulması ve yasama sürecinin tamamlanmasıyla netleşecek.