7 Kişinin Öldüğü Dilovası Patlamasında Bilirkişi Raporu Açıklandı!

Dilovası Mimarsinan Mahallesindeki Parfüm kozmetik üreten işyerinde  7 kişinin yaşamını yitirdiği patlamaya ilişkin bilirkişi ve SGK raporları tamamlandı. Raporda işyeri sahipleri “asli ağır kusurlu”, Dilovası Belediyesi ise “idari tali kusurlu” bulundu.

Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda, dolum tesisinin sahipleri “asli ağır kusurlu” olarak değerlendirilirken, Dilovası Belediyesi ise “idari tali kusurlu” bulundu. Raporda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, SGK ve Dilovası İlçe Sağlık Müdürlüğü’nün herhangi bir kusur veya ihmali olmadığı kaydedildi. Olayın ardından yürütülen soruşturma ve incelemeler, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarındaki eksikliklerin, facianın yaşanmasında belirleyici faktör olduğunu ortaya koydu.

Patlamaya Giden Süreç: Alkol Aktarımı Sırasında Parlama ve Patlama

Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı’na sunulan bilirkişi raporuna göre yangın, üretim katında alkol dolum ve karıştırma kazanlarının bulunduğu bölümde başladı. Personelin IBC tankından reaktör kazanına etil alkol aktardığı sırada kazanın gövdesinden bir ses duyuldu; hemen ardından parlama meydana geldi. Parlama, yüksek buhar basıncıyla saniyeler içinde patlamaya dönüştü ve çevredeki yanıcı kimyasallara sıçradı.

Alevlerin hızla yayılması sonucu üretim alanı 3–4 dakika içinde tamamen alev aldı. Olay sırasında tesiste 13 kişi bulunuyor; 6 kişi olay yerinde, 1 kişi ise hastanede hayatını kaybediyor.

Yangın Güvenliği Yoktu: Acil Çıkış Kapısı, Alarm, Sensör, Söndürme Sistemi Bulunmadı

Bilirkişi heyetinin tespitlerine göre tesiste:

• Acil çıkış kapıları, yangın merdiveni, alarm sistemi, sensör veya otomatik söndürme sistemi yoktu.

• Tahliye yolları işaretlenmemişti, yönlendirme levhaları bulunmuyordu.

• Acil çıkış kapısı üretim hattı ve kimyasal varillerle kısmen kapatılmıştı.

• Üretim alanına sonradan eklenen izinsiz “mutfak bölümü” tahliye hattını daraltıyordu.

• Tesisin elektrik sistemi projesiz, ATEX’siz, kıvılcım korumasız ekipmanlarla çalışıyordu.

Raporda, “Bu eksiklikler yangının ilk saniyelerde kontrol edilememesine ve patlayıcı alev yayılımına zemin hazırlamıştır” ifadeleri yer aldı.

Ruhsatsız ve Kaçak Yapı: 2021’den Bu Yana Yıkım Kararı Vardı

Yapılan incelemelerde bina ve ek katlarının tamamen ruhsatsız olduğu, yapıya ilişkin:

• 2021’de kaçak yapı tespiti yapıldığı,

• İdari para cezası verildiği,

• Yıkım kararı alındığı,

• Buna rağmen kaçak üretimin yıllarca sürdüğü belirtildi.

Raporda, “Yapının tüm unsurlarıyla kaçak olduğu, yıkım kararının hâlâ yürürlükte bulunduğu” vurgulandı.

Kayıt Dışı Çalışma: 13 İşçiden Yalnızca Biri Sigortalıydı

SGK müfettişlerinin raporuna göre patlama günü işyerinde bulunan 13 çalışandan yalnızca bir kişinin sigorta kaydı vardı. Ölen ve yaralanan 12 işçinin sigorta başlangıcı olay günü olan 8 Kasım olarak sisteme işlenmişti.

Bilirkişi raporunda işyerinin uzun süredir tamamen kayıt dışı istihdam ile faaliyet yürüttüğü ve hiçbir iş sağlığı–güvenliği hizmetinin verilmediği kaydedildi.

OSGB’nin İhmali: “Hizmet Kağıt Üzerinde Yürütülmüş”

Rapor, işveren ile anlaşmalı Ortak Sağlık Güvenlik Birimi’nin:

• Çalışan sayısını yerinde doğrulamadığını,

• Kaçak üst katı hiç denetlemediğini,

• Uzman ve hekimin sahaya gitmediğini

belirterek OSGB’yi “tali kusurlu” kabul etti.

Belediye İçin ‘Tali Kusur’: Denetimde Gecikme ve Kaçak Katın Sürekliliği

Raporda Dilovası Belediyesi, kaçak yapıya yönelik:

• Denetim süreçlerinde gecikme,

• Üretimin yapıldığı kaçak katın erken tespit edilememesi
  nedeniyle idari nitelikte tali kusurlu bulundu.

Bununla birlikte belediyenin para cezası, suç duyurusu ve yıkım kararı süreçlerini işlettiği, ancak uygulamada operasyonel gecikmeler yaşandığı ifade edildi.

İşveren ve Şirket Yönetimi: “Asli Ağır Kusurlu”

Ravive Kozmetik’in yönetiminde bulunan İsmail Oransal, Ali Altay Oransal ve işyerini fiilen yöneten, olay sonrası cezaevinde hayatını kaybeden Kurtuluş Oransal için raporda:

• Mevzuata aykırı elektrik,

• ATEX’siz üretim,

• Yangın ve acil durum sistemlerinin yokluğu,

• Kayıt dışı çalışma,

• Kimyasalların uygunsuz depolanması,

• İSG hizmeti almama

gibi nedenlerle “asli ağır kusur” değerlendirmesi yapıldı.

Ailelerin Avukatından Sert Tepki: “Bu Katliamı Herkes Gördü, Kimse Dokunmadı”

Hayatını kaybedenlerin yakınlarının avukatı Mürsel Ünder, raporu değerlendirirken kurumların sorumluluklarının görmezden gelindiğini belirterek şunları söyledi:

• “Bu patlama, kimsenin görmediği değil; herkesin gördüğü, hiçbir kurumun dokunmadığı bir süreçtir.”

• “SGK ve Çalışma Bakanlığı’nın ‘kusur yoktur’ demesi, kayıt dışılığın nasıl normalleştirildiğinin göstergesidir.”

• “Kaçak yapı yıllarca işletiliyorsa burada tali kusur değil, kurumsal bir koruma vardır.”

Ünder, kamu kurumlarının eksiklerinin raporda yeterince yer almadığını, cezasızlık zincirinin tekrarlandığını vurguladı.

Sonuç: Çok Yönlü İhmaller, Müteselsil Sorumluluk

Bilirkişi raporu, olayın temel nedenlerini şöyle sıralıyor:

• İşverenin teknik ve idari yükümlülüklerini yerine getirmemesi

• Kaçak yapıda üretim yapılması

• ATEX’siz ve projesiz elektrik tesisatı

• İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin tamamen yokluğu

• Parlayıcı kimyasalların uygunsuz depolanması

Raporda, “Hiçbir kusur diğerini ortadan kaldırmaz. Tüm taraflar, olayın meydana gelişine farklı ağırlıklarda katkıda bulunmuştur” ifadeleri kullanıldı.